ความเป็นมาของโครงการ

     บ้านราบอ หมู่ที่ 3 ตำบลปิตูมุดี อำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี เป็นหมู่บ้าน ที่เกิดจาก ผู้คนที่เดินทาง ระหว่างเมืองปัตตานีไปสู่ยะลา เมื่อเดินทางถึงบ้านราบอ แห่งนี้เป็นเวลาค่ำ ทำให้มองทางไม่เห็นชัดเจน จึงต้องเดินลักษณะคลำหา ซึ่งเรียก ว่า “ฆาบอ” และได้เพี้ยน เป็นชื่อทางราชการว่า “ราบอ” จนถึงทุกวันนี้การตั้ง บ้านเรือนในหมู่บ้าน มีลักษณะเป็น ละแวก 3 ละแวกใหญ่ ๆ (มีทั้งเคร่งและ ไม่เคร่งศาสนา) นับถือศาสนาอิสลาม 100 เปอร์เซ็นต์ มีประชากร 1,380 คน (ปี 2545) 176 หลังคาเรือน เป็นพื้นที่ราบ เป็นสวนผลไม้ ที่นา อาชีพส่วนใหญ่เป็น เกษตรกรรม ค้าขาย รับจ้างกรีดยาง ปักจักร เยาวชนว่างงาน จบการศึกษา ภาคบังคับประมาณ 80 เปอร์เซ็นต์ ส่วนดีของชุมชน ได้แก่ ความสามัคคีสูง ที่สามารถสร้างมัสยิดด้วยการพึ่งตนเอง ในชุมชนมีการจัดงานวันสำคัญ ทาง ศาสนา วัฒนธรรม เป็นประจำ มีสวนผลไม้มาก หากมีการละเล่นหรือการแสดง ก็จะมี กลุ่มคนออกมาฟัง ดู มากเป็นพิเศษ
     สภาพปัญหาของหมู่บ้านในอดีต การดำเนินงานเรื่องกองทุนในหมู่บ้านนี้ เคย มีประสบการณ์ การจัดการกองทุนหมุนเวียน เพื่อสร้างส้วมของยูนิเซฟ และได้ ประสบความล้มเหลว เนื่องจาก ไม่มีคณะกรรมการดำเนินงาน ผู้นำเป็นผู้บริหาร งานกองทุนเพียงผู้เดียว ประชาชนไม่รู้วัตถุประสงค์ของกองทุน คิดว่าเป็นเงิน ของรัฐไม่จำเป็นต้องคืนและ มีหมู่บ้านใกล้เคียงก็ไม่ต้องคืน เงินกองทุนดังกล่าว ทำให้ประชาชนที่ยืมเงินไปได้เปรียบเทียบกับหมู่บ้านอื่น และไม่คืนเงินที่ยืม ไปทำ ให้เงินทุนหมุนเวียนของหมู่บ้านหมด
     เมื่อรัฐบาลจัดให้มีกองทุนหมู่บ้าน จากประสบการณ์ครั้งนั้น ทำให้ คณะกรรมการกองทุน หมู่บ้าน ได้คิดหาวิธีการจัดการกองทุน เพื่อให้มีการ นำเงินจาก กองทุนหมู่บ้านไปใช้ให้เกิด ประโยชน์ให้มากที่สุด ประกอบกับใน หมู่บ้าน ได้มีการจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ จากการได้ผ่านการ ทำกิจกรรม กลุ่ม สหกรณ์ออมทรัพย์ของสตรี ปัจจุบันกองทุนหมู่บ้านราบอ ได้มีสมาชิกทั้งหมด 112 คน นำเงินไปใช้จำนวน 45 คน เริ่มปล่อยเงินกู้เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2544 เมื่อสิ้นเดือนพฤษภาคม 2545 ได้ประเมินผลแล้วพบว่า มีผู้ผิดสัญญากู้ จำนวน 20 ราย คิดเป็นร้อยละ 44.44 สมาชิกที่กำลังรอพิจารณาโครงการกู้ จำนวน 13 คน ปัจจุบันยังพบว่า คณะกรรมการกองทุน มีการประชุมน้อยมาก เนื่องจากต้อง เตรียมงานหารายได้สร้างมัสยิด และมีข่าวว่าไม่คืนเงินกู้ก็ไม่เสียหาย ทำให้ คณะกรรมการกองทุนเป็นห่วง ท้อใจการทำงาน จึงได้มีทีมอาสาเป็นนักวิจัย เพื่อ ค้นหารูปแบบการดำเนินงาน ที่มีประสิทธิภาพได้

คำถามวิจัย
     กองทุนบ้านราบอจะมีรูปแบบ วิธีการการจัดการกองทุนหมู่บ้านให้มี ประสิทธิภาพ โดยการ มีส่วนร่วมได้อย่างไร

วัตถุประสงค์
1. เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อม ในการจัดการเงินกองทุนหมู่บ้าน
2. เพื่อค้นหารูปแบบ วิธีการการจัดการกองทุนหมู่บ้าน โดยการมีส่วนร่วม ที่มี ประสิทธิภาพ
3. เพื่อดำเนินการ จัดการกองทุนหมู่บ้าน ตามรูปแบบ วิธีการที่ได้จากการประชุม กลุ่ม
4. เพื่อสรุปผลการจัดการกองทุน

พื้นที่ในการศึกษา
     ประชาชนทั่วไปและสมาชิกเงินกองทุนหมู่บ้าน หมู่ที่ 3 ตำบลปิตูมุดี อำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี จำนวน 200 คน ที่มีประชาชน 1,365 คน สมาชิกกองทุน 112 คน

วิธีดำเนินการ
1. จัดประชุมเตรียมทีมวิจัย ทบทวนบทบาทแบ่งหน้าที่ทำความเข้าใจ บทบาท หน้าที่ของ ทีมวิจัย
2. เรียนรู้จากกรณีของกองทุนหมู่บ้าน ตลาดบ่อทอง เรียนรู้และถอดบทเรียน เป็นระยะๆ จัด ระบบงาน ปรับกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน
3. เชิญคณะกรรมการ 15 ท่าน และเชิญคุณเซ็ง นิจะ จากกองทุนหมู่บ้าน ตลาดบ่อทอง ให้ความรู้ ทำความเข้าใจ แบ่งบทบาทหน้าที่ ทำใจให้เป็นหนึ่ง เพื่อ สร้างระบบการทำงาน ที่ชัดเจน โดยมีกระบวนการเริ่มจากวิทยากร ร่วมแลก เปลี่ยนให้ความรู้ความเข้าใจ ทดลองทำ - สรุปบทเรียน 2 ครั้ง/ เดือน รวม 3 เดือน
4. เปิดประชุมวิสามัญสมาชิกและกรรมการกองทุนหมู่บ้าน
5. ปรับวิธีการบริหารจัดการ วิธีการทำงาน โดยมีวิชาการ ไปให้ความรู้แลกเปลี่ยน ประสบการณ์
     - ทดลองทำ
     - สรุปบทเรียน 2 ครั้ง/เดือน รวม 2 เดือน
6. การประชุมคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน ประชุมทุก 15 วัน
7. จัดเวทีผู้กู้เพื่อเรียนรู้ปัญหา

ผลที่คาดจะได้รับ
     คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน มีรูปแบบ วิธีการจัดการกองทุนหมู่บ้าน ที่มี ประสิทธิภาพ ประชาชน และสมาชิกเงินกองทุนหมู่บ้าน มีความเข้าใจในเรื่อง กองทุนหมู่บ้าน และประชาชน ได้มีการเรียนรู้กระบวนการสร้างความเข้มแข็ง ขององค์กรและการพึ่งตนเอง สามารถจะนำ กระบวนการ ครั้งนี้ไปใช้ในการ จัดการปัญหาเรื่องอื่น ๆ ได้เป็นอย่างดีประชาชนทุกคนในหมู่บ้านจะมีความ เอื้อ อาทรต่อกัน และมีความสามัคคีมากขึ้น